1. Metalinquïstiek in de klas

Inleiding

Leerlingen denken na over taal. Zij verwonderen zich bijvoorbeeld over klanken, de lengte van een zin, grammaticale regels of een dubbele betekenis van een woord. Leerlingen zijn soms in staat taal te ‘beschouwen’ op een manier zoals wij dat niet meer kunnen. Wanneer een leerling nadenkt over taal betekent dit dat er sprake is van metalinguïstisch inzicht. Metalinguïstisch inzicht draagt bij aan de leerontwikkeling en sociale communicatie van leerlingen. De leerkracht heeft een essentiële rol in het signaleren én stimuleren van het nadenken óver (heldere) taal.

Inhoud

Met leerlingen in gesprek gaan óver taal is van belang om samen betekenis te doorgronden, humor te doorzien en begrip op te brengen voor verschil in waarnemen. Dit gebeurt methodegebonden, maar ook tijdens ongeplande leermomenten. Leerlingen met TOS profiteren van een metalinguïstische aanpak. Het is van belang dat leerlingen waarnemingen durven doen over de relatie tussen de vorm en de inhoud van taal. Een positieve taalattitude van de leerkracht is daarbij voorwaardelijk, waarbij er weloverwogen ruimte is om te reflecteren op taal.

Toepasbaarheid

Deze parallelsessie is bedoeld om de waarde van metalinguïstiek in de klas voor het voetlicht te brengen. Vanuit een theoretisch kader worden de mogelijkheden in de dagelijkse onderwijspraktijk besproken. De inhoud van deze parallelsessie geeft inzicht, daagt uit, maakt bewust én stimuleert.

Doelgroep

Deze parallelsessie is bedoeld voor alle onderwijsprofessionals die na willen denken én in gesprek willen gaan over heldere taal.

Anouk Middelkoop-van Erp is hogeschooldocent bij Fontys OSO (Master Educational needs). In deze rol leidt zij leerkrachten en begeleiders op. Zij is nauw betrokken bij ontwikkeling, uitvoering van modules en praktijkgericht onderzoek op het gebied van spraak, taal- en gehoorproblemen.