51. Spraakafzien en lezen bij D/SH leerlingen

Inleiding

Het leesniveau van dove en slechthorende (DSH) leerlingen blijft nog steeds achter in vergelijking met horende leerlingen (bijv. Harris, Terlektsi & Kyle, 2017). Dit onderzoeksproject richt zich op de ontwikkeling van de leesvaardigheid bij zowel DSH leerlingen als horende leerlingen, vanaf groep 2 tot en met groep 4. De focus ligt op de ontwikkeling van lexicale kwaliteit: de kwaliteit van fonologische representaties (klanken), orthografische representaties (de geschreven vorm) en semantische representaties (betekenis en grammaticale eigenschappen). Als deze drie representaties goed zijn, kunnen woorden vlot gelezen en begrepen worden. Vaardigheden die met deze representaties samenhangen ontwikkelen al voordat het formele leesonderwijs in groep 3 begint.

Inhoud

In deze minilezing zullen resultaten worden gepresenteerd van taken die lexicale kwaliteit meten, van 27 DSH leerlingen en 42 horende leerlingen uit groep 2 van 13 verschillende reguliere en speciale scholen. Er zal specifiek worden ingegaan op de relatie tussen spraakafzien, fonologie en het leren van letters en de samenhang met beginnend lezen in groep 3.

Toepasbaarheid 

Deze lezing draagt bij aan de kennis over de ontwikkeling van vaardigheden die belangrijk zijn bij leren lezen bij DSH leerlingen en horende leerlingen. Daarnaast zal worden ingegaan op de implicaties voor het onderwijs aan DSH leerlingen.

Doelgroep

De lezing is interessant voor professionals die werken met DSH kinderen.

Verbinding met thema

Een goede taalvaardigheid is belangrijk om goed te kunnen functioneren in de maatschappij. Daarnaast ondersteunt een goede taalvaardigheid de leesontwikkeling. Bij DSH kinderen verloopt de gesproken taalontwikkeling anders dan bij horende kinderen, het is daarom van belang hier extra aandacht aan te besteden en op deze manier ook de leesontwikkeling te stimuleren.      

Sascha Couvee studeerde taalwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. In 2018 is ze begonnen met haar promotieonderzoek naar de leesontwikkeling bij dove en slechthorende kinderen, vanaf groep 2 tot en met groep 4. Haar promotieonderzoek doet ze aan de Radboud Universiteit.